Otizmli ve İletişim Yetersizliği Olan Çocuklar İçin Sembol Temelli İletişim Programı (STİP)

 STİP

 ( Sembol Temelli İletişim Programı )

( The Symbol Based Communication Proggamme )

15 Mayıs 2016 Pazar İstanbul

Dr. Çetin ÖZBEY

Tarık AKAY

STİP NEDİR ?

Bu program otizmli bireyler için geliştirilmiş ve sembollere dayalı bir çerçevede verilmiştir. Program obje sürekliliği ve temel beceri kapsamında olan gerçek eşleme çalışmasıyla başlar. Dolayısıyla ağır düzeyde gerilik gösteren çocuklar da programdan yararlanmakta ve ilerleme göstermektedirler. Doğrudan resimli kartlarla iletişim kurmayı öngören alternatif iletişim sistemlerinde düşük zihinsel performansa sahip olan çocuklar resim ayırt etme aşamasında uzun süre kalabilir, hatta bir kısmı bu aşamayı geçemeyebilir. Oysa STİP’te böyle bir olumsuzluk söz konusu değildir. Çünkü çocuk, gerçek nesne eşleme basamağını geçtikten sonra resimli kartları eşlemeyi, daha sonra ise gerçek nesneleri resimli kartlarıyla eşleme basamağına geçer ve bu basamağı da kısa sürede başarı ile sonuçlandırır.

İletişim sürecinde alıcı dil becerilerinin olması gerekli bir koşuldur. Çünkü alıcı dil becerileri gelişmeyen çocuk basit ve temel isteklerini herhangi bir biçimde belirtebilir, ancak diğer bireylerin isteklerini anlayamaz ve dolayısıyla sağlıklı bir iletişim süreci hiçbir zaman oluşmayabilir.

Programda iletişimi eğitimci başlatır ve çocuğun karşılık vermesi sağlanır. Çocuk eğitimcinin başlattığı iletişime bağımsız olarak sembollerle cevap vermeyi öğrendikten sonra, sembollerle istekte bulunmak için iletişim başlatmayı öğrenir.

Klasik alternatif iletişim sistemlerinde alıcı dil becerilerini kazandırma çalışmaları yer almaz. Öyle ki, işitsel eşlemeye bile yer verilmez.  Cümle kurma aşamasında oluşturulan sözcükler eğitimci tarafında ifade edilir; ancak çocuğun tekrarlaması için ısrar edilmez. Hatta bu yöndeki ısrarlar yasaklanmıştır. STİP’te ise ilk aşamadan itibaren görsel eşleme ile birlikte işitsel eşlemeye de önem verilir ve gösterilen nesneler sözel ifade ile desteklenir. İlk çalışmalarda temel amaç görsel algı çalışmalarıdır. Bu nedenle çocuğun sözel ifadeleri anlaması beklenmez.

Doğrudan resimli kartlarla iletişim kurmayı öngören alternatif iletişim sistemlerinde birey resimli kartlarda istemeyi öğrenir. Alıcı dil becerileri olmayan bireyler için başkalarını anlamayı kolaylaştırıcı bir uygulama veya yöntem bulunmamaktadır. Oysa STİP’te birey, hem talepte bulunmayı öğrenir, hem de kendisine yöneltilen talepleri anlar; çünkü diğer bireyler de taleplerini görsel sembollerle desteklemektedirler.  Böylece iletişim her iki taraf için de anlamlı hale gelir. Ayrıca her iletişim sürecinde diğer bireyler resimli kartlarla birlikte belirtmek istediklerini sözel olarak da ifade ettikleri için bireyin alıcı dil becerileri de zamanla gelişme gösterir.

Düşük işlevli çocuklar genelde çevrelerinde bulunan nesnelere etiketler koyarak, çağrışım yoluyla daha iyi öğrenirler (Grandin). Bu programda ise öncelikle nesne resimleri belirgin bir şekilde kartlara yansıtılarak çocuklara sunulur, sözel ifadelerle desteklenir ve kartlarda resimlerle birlikte yazılışları verilir. Giderek resimleri silikleştirip resimleri ifade eden semboller (sözcükler) belirginleştirilir. 

Önkoşul Beceriler

1. Çocuğun eğitim almasını engelleyici düzeyde problem davranışının olmaması

2. En az bir dakika istenilen yerde oturma.

Önkoşul Olmayan Beceriler

Aşağıda sıralanan becerilerin çocukta olması gerekmez.

1. Göz teması

2. Alıcı dil becerileri

3. Ses çıkarma

Ve daha üst beceriler.

Program 5 bölümden oluşur.

1. Bölüm dikkat yöneltme ve obje sürekliliği ile ilgili çalışmaları içerir.

2. Bölüm temel eşleme çalışmalarını içerir.

A. Gerçek nesneyi gerçek nesne eşleme

B. Nesne fotoğrafını nesne fotoğrafı ile eşleme

C. Gerçek nesneyi gerçek nesne fotoğrafıyla eşleme

3. Bölüm çocuğa iletişim başlatmayı ve isteklerini resimli kartlarla belirtmeyi öğretme çalışmalarını içerir.

A. Gerçek nesne fotoğraflarını kullanarak talepte bulunma

B. Gerçek nesne resimlerini (çizimlerini) kullanarak talepte bulunma

4. Bölüm konuşma becerileri gelişmeyen ancak yazı sembollerini kullanabilme potansiyeline sahip bireylere yazı sembollerini kullanarak iletişim kurma becerisini öğretme çalışmalarını kapsar.

A. Yazı sembollerini (yazılı sözcükleri) anlama

B. Yazı sembolleriyle (sözcük yazarak) talepte bulunma

5. Görsel planları takip etme

KİMLER KATILABİLİR :

• Özel Eğitim Bölümü Mezunları 
• Zihinsel Engelliler Sınıf Öğretmeni 
• Psikolog 
• Psikolojik Danışman ve Rehber Öğretmen 
• Çocuk Gelişimi Öğretmeni 
• Okul Öncesi Öğretmeni 
• Beden Eğitimi Öğretmeni 
• Yukarıdaki bölümlerde okuyan üniversite 3. ve 4. Sınıf Öğrencileri. 

 STİP EĞİTİM SETİNİN İÇERİĞİ

·         Kullanma kılavuzu kitabı (128 Sayfa)

·         Ortalama 120 adet 65 mm x 65 mm ebadında fotograflı kart

·         Ortalama 140 adet 45 mm x 45 mm ebadında resimli (clipart) kart

·         1 adet taşıma dosyası (6 plastik sayfalı)

·         2 adet iletişim panosu (35 X 25 cm)

·         2 adet Görsel plan panosu (12.5 x 35 cm)

·         8 adet pul

·         5 adet Sembol pekiştirme kartı

·         5 adet pul

·         20 adet Gerçek nesne

·         Yeteri miktarda kendiliğinden yapışkanlı cırt cırt bant

Tarih: 15 Mayıs 2016 Pazar

Saat : 10:00-17:00 

Yer : Özel Aydos Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi Konferans Salonu

Veli Baba Mah. Aydos Cad. Kiptaş Dolayoba Sosyal Konutları Sitesi

Pendik / İSTANBUL

• Seminer katılımcı sayısı sınırlıdır.
• Seminer katılım ücreti 150 TL’dir.
• Bu ücrete;
• Bilimsel toplantı,
• Ara ikramlar,
• STİP Eğitim Seti, Kullanım Klavuzu
• Adınıza düzenlenmiş Uygulayıcı Sertifikası dahildir.

Not:

•  Katılmak isteyen adayların ön kayıt için 0216 583 10 10 Dahili : 3 no’lu telefonu arayarak ön kayıt yaptırmaları gerekmektedir.

İLETİŞİM

Özel Aydos Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi

Tel  : 0216 583 10 10 Dahili : 3

Adres: Veli Baba Mah. Aydos Cad. Kiptaş Dolayoba Sosyal Konutları Sitesi

Pendik / İSTANBUL

[email protected] 

www.aydosrehabilitasyon.com