Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu

                                 DİKKAT EKSİKLİĞİ VE ÖZELLİKLERİ

 Dikkat Eksikliği ve Tarihçesi

          Dikkat eksikliği bozukluğu aslında yeni tanınan bir durum değildir. Ancak yeni keşfedilen hatta tam bilinmeyen bir sorun gibi ortaya koyanlar da vardır. Dikkat eksikliği bozukluğu ilk kez 1902’de Frederic Still tarafından dikkat sürdürülmesinde eksiklik ve nörolojik anormallikler olarak tanımlanmıştır. İngiliz hekim Still, bu bozukluğun organik ve yapısal nedenlerden kaynaklandığını ileri sürmüştür. 2000’li yıllarda gerek tanı yöntemleri, gerekse tedavi konusunda büyük ilerlemeler kaydedilmiştir.

          Dikkat eksikliği bozukluğunun temel özelliği, kalıcı ve sürekli olan dikkat süresinin kısalığı, engellemeye yönelik denetim eksikliği nedeniyle davranışlarda ya da bilişte ortaya çıkan ataklık ve huzursuzluktur. Bunun sonucunda çocukta dikkatsizlik veya aşırı hareketlilik ve ataklık görülebilir. Başlangıcı 3 yaş civarı olmakla birlikte tanısı ilköğretimin ilk yıllarında konmaktadır. DSM-3’te dikkat eksikliği bozukluğu aşırı hareketli ya da aşırı hareketlilik şeklinde tanımlanmış ve temel belirtileri dikkatsizlik, ataklık ve huzursuzluk olarak belirlenmiştir. Ancak bu tanı DSM-3-R’de Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu olarak belirlenerek 14 belirti sıralanmış ve tanı için 8 belirtinin olması şarta bağlanmıştır.

          Dikkat eksikliği nöropsikiyatrik bir bozukluktur. Çocuğun gelişmesini sosyal, duygusal ve bilişsel alanlarda verdiği yüklerin yanı sıra çocukların aile içi ve akran ilişkilerine, ders başarılarına ve özgüven gelişimine olumsuz yönde etkileri olmaktadır. Dikkat eksikliği tanısı klinik değerlendirmelerin yanı sıra çocuğun davranışlarının farklı alanlardaki görünümlerini belirlemek amacıyla anne-baba ve öğretmen değerlendirme ölçekleri kullanılmaktadır.

Dikkat Eksikliği Nedenleri

Hamilelik ve Doğuma İlişkin Nedenler

•   Anne yaşının genç olması, annenin hasta olması, hamilelik sırasında ilaç , alkol , sigara vb. zararlı maddelerin kullanılması
•  Anne karnında strese maruz kalmak , doğum eyleminin süresinin uzaması, zor doğum ve bebeğin doğum sırasında travmaya uğraması
•   Çocuğun anne karnında yetersiz beslenmesi (bu nedenle hamilelik süresince anneler diyetten uzak durmal

  Nörolojik Nedenler

•   Hamilelik ya da doğum sırasında beyin hasarı
•   Beyindeki çeşitli yapısal ve işlevsel sorunlar
•   Biyokimyasal ve hücresel farklılıklar

Psikososyal Etmenler                                                                                   

•   Ailenin yanlış tutumlar sergilemesi ve bu nedenle bulguların şiddetlenmesi veya başka sorunların eklenmesi
•   Televizyon , oyun vb. etkenlere erken yaşta uzun süre maruz kalma

 Genetik ve Ailesel Özellikler

•   Anne veya babada dikkat eksikliği olması
•   İkizlerden birinde dikkat eksikliği olması

 Dikkat Eksikliğinin Belirtileri

• Okul ödevinde veya diğer etkinliklerinde ayrıntıları kaçırır ya da hatalar yapar.
• Görevinde, oyununda veya ödevinde dikkatini sürdürmede zorlanır.
• Kendisi ile konuşulduğunda tam olarak dinlemiyor görünür.
• Verilen işi veya görevi verilen öğreti doğrultusunda tamamlamada zorlanır.
• Etkinlik ve görev planlamada ve düzenlemede zorluk çeker.
• Zihinsel çaba gerektiren görevlerden hoşlanmaz, kaçınır.
• Yapmakta olduğu görev için gerekli materyali kaybeder.
• Dışarıdan gelen uyarılar dikkatini çabuk dağıtır.
• Günlük etkinliklerinde ve işinde unutkanlık yaşar.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun üç tipi vardır:

1.Dikkat eksikliğinin önde olduğu tip: Dikkat eksikliği belirtileri ön plandadır. Aşırı hareketlilik ve dürtüsellik ya yoktur ya da tanı alacak kadar şiddetli değildir.

2.Aşırı hareketliliğin önde olduğu tip: Aşırı hareketlilik ve dürtüsellik ön plandadır. Dikkat eksikliği belirtileri tanı alacak kadar şiddetli değildir.

3.Birleşik tip:Hem dikkat eksikliği hem de aşırı hareketlilik belirtileri tanı alacak kadar şiddetlidir. En sık olarak görülen tip birleşik tiptir.