Konuşmanın herhangi bir çevrede benimsenen sınırın dışına çıkarak yadırganacak düzeyde bir farklılık ya da sapma göstermesi durumunda, genelde bireyde bir tür konuşma sorunu olduğu kabul edilmektedir. Konuşma sorunu olan bireyin konuşma davranışlarında şu özellikler göze çarpabilir:
a) İşitilemeyecek kadar aşırı alçak sesle konuşma.
b) Konuşmanın rahatlıkla anlaşılamaması.
c) Sesinin ya da konuşurken sergilediği görünümün karşıdakini rahatsız etmesi.
d) Belirli bir sesin beklenildiği gibi söylenememesi.
e) Konuşurken zorluk çekme.
f) Dilin vurgu, ezgi, ritim özelliklerine uygunluk göstermemesi, konuşmanın bunlardan yoksun olması, tekdüzelik.
g) Sözdizimi, dilbiçimi vb sapmaları.
h) Yaşına, cinsiyetine, fiziksel gelişimine uygun olmayan ses ve konuşma. Görülebileceği gibi, bu özet tanımlamadan bile dil ve konuşma sorunlarının ne denli karmaşık olduğu, bu konunun ayrı bir uzmanlık gerektirdiği açıktır.

Dil ve konuşma sorunları, nedenlerine göre şöyle kümelenebilmektedir:
a. Anatomik nedenlere bağlı dil ve konuşma sorunları.
(dudak- damak yarıklığı, larenjektomi, işitme düzeneği sorunları vb.)
b. Fizyolojik nedenlere bağlı dil ve konuşma sorunları.
(müsküler distrofi vb.)
c. Nörolojik nedenlere bağlı dil ve konuşma sorunları.
(CVA, Parkinson Hastalığı, Cerebral Palsy vb.)
d. Biyokimyasal nedenlere bağlı dil ve konuşma sorunları.
(Anoxia vb.)
e. Psikolojik/psikiyatrik nedenlere bağlı dil ve konuşma sorunları.
(Kimi uzmanlara göre kekemelik vb. konuşma sorunları bu kümede ele
alınmaktadır)
f. Gelişim sürecindeki aksaklıklara bağlı dil ve konuşma sorunları.
(Gecikmiş dil ve konuşma, öğrenme güçlüğü, okuma güçlüğü vb.)
g, Olumsuz çevresel etmenlere bağlı dil ve konuşma sorunları.
(Dil ve konuşma gelişiminde gecikme vb.)

• Konuşmanın anlaşılır şekilde olmaması,
• Konuşmanın duyulmasında yetersizlik olması,
• Sesin bozuk ve tırmalayıcı olması,
• Sesin çıkarılmasının, ritminin ve vurgularının bozuk olması,
• Dil yönünden kelime dağarcığı ve gramer yetersizliklerinin olması,
• Konuşmanın bireyin yaşına ve fiziksel yapısına uygunsuzluğu,

Bunun için her konuşma bozukluğu hakkında ayrı ayrı bilgi edinip sorunun çeşidine göre eğitim ve sağaltım yöntemleri uygulamak gerekir. Bu nedenle konuşma bozukluklarından artikülasyon bozukluğu, gecikmiş konuşma kekemelik ve diğer konuşma engelleri (yabancı dil ve bölgesel konuşma ayrılıkları, damak ve dudak yarıklığı, beyin engeli, afazi, dizartri ve disleksi) ile ilgili temel bilgilerin ve sağaltım etkinliklerin ele alınması uygun görülmektedir.