SOSYAL HİZMET MESLEĞİ

30-07-2005
 
Yazar
Cesur Ceylan
Sosyal Hizmet Uzmanı
Fotoğraflar
Kayıt Yok
Videolar
Kayıt Yok
Dosyalar
Kayıt Yok

 

Sosyal Hizmet Mesleğinin Tanımı ve Nitelikleri

Sosyal Hizmetin Odağı, Sorunsalı, Amacı ve Hedefleri

   Sosyal Hizmetin Odağı ve Temel Sorunsalı:

Sosyal hizmetin temel sorunsalı ; insanın ve toplumun değişmesi ve gelişmesidir. Sosyal hizmetin kavramsal yapısı bu sorunsala özgü bütünlüğü ve çok yönlülüğü içerir. İnsanın ve toplumun değişmesine ilişkin temel sorunları belirleme, açıklama ve çözme çabası, sosyal bilimler içinde kendine özgü bir bilim dalını ve mesleği ortaya çıkarır. (Cılga 2004)

Sosyal hizmet mesleğinin kendine özgü müdahale yöntemleri, beceri, teknik, ilke ve değerleri vardır. Sosyal hizmet bu donanımını mikro, mezzo ve makro düzeylerdeki uygulamalarında kullanır. Sosyal hizmetin odağı çevresi içinde bireydir. Bireyi bio-psiko-sosyal bir varlık olarak kabul eder ve bütüncül bir yaklaşımla ele alır. O nedenle hizmet sunumunda diğer meslek ve disiplinlerle işbirliği yaparak ekip çalışmasını gerçekleştirir. Mesleğin sunduğu hizmetlerin amaçları ; sorun çözümleyici (tedavi edici) ve önleyici olma, kalkınmayı sağlamadır. (Kut, 2001)

Sosyal hizmet mesleğinin etkinlik odağı bireyin toplumsal işlevselliği ve çevresi ile olan etkileşimidir (Kut, 1988, s.14).

Sosyal çalışmanın temel fikri, bağımsızlığı ortadan kaldırmaya yönelen sosyal hizmetlerin sağlanması olan bir teknolojidir (Atherton, 1969; akt: Kongar,1972).

Mesleğin amacı, fonksiyonları, ahlaki değerleri ve yöntemleri müdahale odağının belirleyicileridir. Birey çevre etkileşimi temelinde bireyin sosyal işlevselliği ve çevresiyle olan etkileşimini olumsuz olarak etkileyen sorunları çözümlemeyi ya da bunları olumlu olarak etkileyebilecek kaynakların verimliliğini arttırmayı amaç edinen sosyal hizmet mesleğinin odağı tüm ilişkileriyle insandır. Müdahale odağı ise insanın işlevselliğidir (Kut,1988, s.106).

William Gordon, geleneksel olarak, sosyal hizmetin odağının karmaşık yaşam durumları içinde bulunan birey olduğu üzerinde durmaktadır (Kut, 1988, s.15).

Sosyal Hizmet temelini insani ve demokratik ideallerden alır. Sosyal hizmet uygulaması, başlangıcından itibaren, insan gereksinimlerini karşılamak ve insan potansiyelinin geliştirilmesi üzerinde odaklanmıştır.[1]

Sosyal hizmet; bireyde, ailede ve grup yaşantısında; politikalarda ve hizmetlerde; yasalarda ve toplumsal tutumlardaki değişme ile ilgilidir. Sosyal hizmet sadece bireyle doğrudan çalışmaktan ibaret değildir; aynı zamanda gruplar ve topluluklarla ilgilidir; çocuklar ve gençler de dahil herkesin yaşam kalitesinin güçlendirilmesini amaçlayan hizmetleri ve faaliyetleri kapsamaktadır.

Sosyal çalışma insanı ve toplumu konu alan bir meslek ve disiplindir. Sosyal çalışmayı öteki toplumsal ve beşeri bilimlerden ayıran özelliği uygulamaya yönelmiş olmasıdır. Sosyal çalışma insanı ve onun meydana getirdiği toplumların sorunlarına yönelmiştir. Amacı çok kısaca, bu sorunları belirlemek ve çözümlerine yardımcı olmaktır (Kongar, 1972).

Sosyal Hizmetin Amaçları:

1)           Toplumsal yaşam içindeki insanın etkinliğini sağlamak (Cılga 2004).

2)           İnsanın kendi yaşamı ve kaynakları üzerinde denetim sahibi olmasına ve karar vermesine olanak sağlamak (Cılga 2004).

3)           İnsanın kendi gücünü ve egemenliğini kullanmasına olanak sağlayarak üretkenliğini ve yaratıcılığını harekete geçirmek (Cılga 2004).

4)           Çoğulcu ve katılımcı demokratik toplum yapısı içinde insanca yaşama ve gelişme koşullarını geliştirmek (Cılga 2004).

5)           Çoğulcu etkileşim dinamiği içinde ; insanın ve toplumun gelişme düzeyini, gereksinimlerini karşılama olanaklarını ve sorun çözme yeteneklerini arttırarak yaşam kalitelerini yükseltmek, özgür ve mutlu bir yaşam sürmelerine yardımcı olmaktır (Cılga 2004).

6)           Bireyin toplumsal işlev ve rollerini yerine getirebilmek (Kut, 2001).

7)           Toplumsal koşulları bireyin gelişmesine olanak sağlayacak biçimde değiştirmek ve geliştirmek (Kut, 2001).

8)           İnsan haklarını güvence altına almak (Kut, 2001).

9)           Toplumun gelir ve hizmet dağılımını dengelemek sosyal hizmetin genel amaçlarıdır (Kut, 2001).

Kongar’a göre ise sosyal çalışmanın amacı; insanların öteki insanlarla ve doğa ile olan ilişkilerini mevcut çelişkileri ortadan kaldıracak şekilde düzenlemelerine yardım etmektir (Kongar, 1972).

Boehm’e göre ise sosyal çalışma insan ile çevresi arasındaki etkileşimi meydana getiren toplumsal ilişkiler üzerinde odaklaşan etkinlikler yoluyla kişilerin tek başlarına ya da gruplar içindeki toplumsal fonksiyonlarını geliştirmeyi amaç edinmiştir (Boehm, 1959; akt: Kongar, 1972).

Sosyal hizmetin amacı yalnızca fert, aile ve grup halindeki insanların sosyal ilişkilerinde onlara yardımcı olmak değil, aynı zamanda sağlık ve ekonomi yönünden standartları yükselterek, daha iyi mesken ve iş şartları teminini ve yapıcı sosyal kanunlar hazırlanmasını savunarak genel olarak sosyal şartları geliştirmektir (Hamilton,1947 ve Bisno, 1952; akt: Friedlander,1965).

Sosyal hizmetin amacı fertlerin refahı ile içinde bulundukları toplumun refahı arasında denge kurmaktır. Bu hedef sosyal hizmeti, beraber çalıştığı insanların sefalet, mahrumiyet ve hakareti kaderin cilvesi gerçekler olarak kabul etmeye ve zararlı, adil olmayan, mahrumiyete yol açan şartlara zorlanmaktan men eder. Aynı zamanda sosyal hizmet, beden ve akıl sağlığını bozan, insanları acze düşüren ve antisosyal davranışlara yol açan sosyal ve ekonomik durumları düzeltmek için sosyal kuvvetleri harekete geçirmeye çalışır (Hamilton,1947; akt: Friedlander,1965).

Sosyal hizmet uygulamasında amaç, kriz durumlarının sosyal ve psikolojik yönlerden zararlı etkilerini önlemek veya hiç değilse hafifletmek ve kişi, grup ve toplumların sağlam bir gelişme yapabilmesini engelleyen unsurları ortadan kaldırmaktır (Friedlander,1965).

Sosyal çalışmayı kişiye dönük bir meslek olarak görenlere göre sosyal çalışmanın amacı; bir veri olarak alınan sosyo- ekonomik yapının içinde bireylerin sorunlarını çözmek, bir başka deyişle bireylerin bu sosyo-ekonomik yapıya uyumlarını sağlamaktır (Kongar,1972).

Sosyal Hizmetin En Temel Hedefi ise ; barışçıl bir ortamda ve eşitlik içinde yaşaması için insanın ve toplumun yaşam kalitesini yükselterek, adalet , eşitlik, ve özgürlük ilkelerini temel alarak; ekonomik, sosyal, kültürel, ve siyasal gelişmelerle sağlanan olanakların bilimsel ve mesleki çabalarla insanın ve toplumun yararına dönüştürülmesidir. (Cılga 2004)

Meslekleşme perspektifi içinde mesleki hedef olarak; kişi, grup ve toplumların toplumsal, psikolojik ve fiziksel yönlerde mümkün olan en yüksek refah seviyesine erişebilmeleri için yardım yollarını aramak olarak belirleyen sosyal hizmet; birey, aile, sosyal grup ve toplumun hayatını etkileyen sosyal, ekonomik ve psikolojik unsurların hepsini birden dikkate alarak çalışır. Bunlarla birlikte sosyal hizmetin hedefi sadece birey, aile, grup ve toplumların sosyal ilişkilerinde onlara yardımcı olmak değil, aynı zamanda sağlık ve ekonomik açıdan standartları yükselterek sosyal refaha daha iyi ulaşılması için plan ve politikalar hazırlamasıdır (Friedlander,1965; akt: Özdemir, 2000).

Sosyal Hizmet Mesleğinin Görevleri

William Schwartz, her mesleğin toplumsal sistem içinde özel bir işlevi olduğunu ve mesleklere kendisinin sorumlu tutulduğu bazı görevler verildiğini belirterek, sosyal hizmet mesleğinin görevini; karmaşık ve değişmekte olan bir toplumda, bireyin topluma ait ve üretken bir unsur olarak katılım isteği ile toplumun kendi üyelerinin refah seviyelerini yükseltme yeteneğindeki tıkanıklıkların kesim noktası olduğunu işaret etmektedir. Sosyal hizmetin müdahalesi bu tıkanıklıklara, bireyin sağlıklı gelişme ve toplumla bütünleşme hızına ve toplumun çeşitli unsurlarını verimli ve dinamik bir bütünde toplanması için harcadığı örgütlenmiş çabalar olarak açıklamaktadır (Compton, Galaway, 1975; akt Özdemir, 2000).

Schwartz sosyal hizmetin görevini, birey ile toplum arasında, her ikisinin karşılıklı olan doyum gereksinimlerini karşılamakta bir araç olarak tanımlamaktadır (Kut,1988, s.14).

Kongar’a göre ise sosyal çalışmanın görevleri;

1)           Bireylere Ve Gruplara Yönelen, Düzeltici, Uyum Sağlayıcı Ve Tedavi Edici Hizmetler: Çeşitli ilişkilerinde güçlüğe uğrayan bireyleri tek başlarına ya da gruplar içinde ele alarak onlara yardım eden hizmetlerdir.

2)           Esas Katkıları Normal Sosyalizasyon Ve Toplumsal Denetim Süreçlerine Olan Hizmetler: Genellikle eğitimsel nitelikte olan bu hizmetler, sorun sahibi olmayan birey, grup ve küçük toplumlara uygulanır.

3)           Sosyal Refah Alanına Giren Hizmetlerin Planlanması Ve Eşgüdümü: Değişen dünya koşulları karşısında bireyin ihtiyaçlarını karşılayabilmek için yalnızca bu gelişmeyi izleyebilecek bir planlamayı değil, aynı zamanda sorun çözme ve ihtiyaç karşılama etkinliklerini en verimli şekilde yapabilmek için eşgüdüme de gerek vardır.

4)           Sosyal Politikanın Belirlenmesine ve Uygulanmasına Katkıda Bulunan Hizmetler: Yeni ortaya çıkan ihtiyaçlar, kaynak eksiklikleri, hizmet örgütlerinin programlarındaki boşluklar konusundaki çalışmalar, sosyal güvenlik konusundaki hükümet politikasının incelenmesi ve etkilenmesi, konut- sağlık- eğitim hizmetleri gibi hizmetler yönünden muhtaç kişilerin ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin çalışmalar bu hizmetlerin kapsamına girer.

5)           Hizmetlerin Değerlendirilmeleri ve Geliştirilmeleri için Temel olan Araştırma Etkinlikleri [2]

Bilim ve Meslek Olarak Sosyal Hizmet

Çoğulcu ve katılımcı toplum yapısı içinde ; insan hak ve özgürlükleri ile sosyal, ekonomik ve siyasal haklardan insanların yararlanmasını sağlayıcı, koruyucu ve geliştirici çalışmalar yapmak sosyal hizmetin bilimsel ve mesleki özünü içerir ( Cılga 2004).

Toplumsal etkileşim dinamiği ve süreci içinde ; insanın yaşam bilgisini, kültürünü, kişisel gücünü, yeteneklerini, ve eylemlerini geliştirmek, sorumluluk sahibi, bilinçli, etkili ve örgütlü varlıklar olarak yaşam pratiğine katılımlarını sağlamak , gereksinimlerini karşılamayı bilen, sorunlarını çözen, üretken, özgür ve mutlu insanlar olarak yaşayabilmeleri için nesnel yaşam koşullarının gelişmesine yardımcı olmak sosyal hizmet eyleminin bilimsel ve mesleki karakterini oluşturur ( Cılga 2004)

Sosyal hizmet uygulaması için gerekli olan bilgi amaçları, fonksiyonları ve çözmeye çalıştığı problemlerle belirlenmektedir. Mesleki yetenek üç süreç sonunda meydana gelen sonucu kapsamaktadır. Bu süreçlerin birincisi, eldeki mevcut mesleki göreve uygun bilginin bilinçli olarak seçimi; ikincisi bu bilginin sosyal hizmet değerleri ile birleştirilmesi ve üçüncüsü, bu birleşimin ilgili profesyonel faaliyete aktarılmasıdır. [3]

İşlevsellik alanı sosyal gelişme ve değişme ile birlikte içinde bulundukları koşullar nedeniyle sosyal ve psikolojik çeşitli sıkıntı ve gereksinim içinde olan ya da olması ihtimali gözüken birey, aile, grup ve topluma bu konumlarından uzaklaşacak mesleki yardımı; araştıran , planlayan, olası çözüm yolarını belirleyen ve bu sorunlardan kurtulmalarına ilişkin mesleki teknik ve yöntemleri uygulayan sosyal hizmet, aynı sistemlere müdahale eden diğer mesleki ve bilimsel uygulamalardan farklı olmasıyla özel bir ihtisas alanını oluşturmaktadır (Özdemir, 2000).

Stroup’a göre Sosyal Çalışma insanlara kendi kendilerine yardım etmeleri için yardım etme yönteminin bilimsel uygulanması ile çeşitli kaynakların, kişilerin, grupların ve küçük toplumların ihtiyaçlarının karşılanmasında kullanılması sanatıdır (Stroup,1960; akt:Kongar,1972, s.6).

Sosyal çalışma uygulaması bütün öteki meslek uygulamaları gibi değer, amaç, yaptırım, bilgi ve yöntem birliğinden meydana gelir.bu parçaların hiç biri tek başına sosyal çalışma uygulamasının özelliği ve sadece sosyal çalışmaya özgü değildir. Bu birliğin özel niteliği ve şekli sosyal çalışma uygulamasını meydana getirir ve onu öteki mesleklerden ayırır (Kongar,1972).

Sosyal hizmet tanımlarında yer alan boyutlar incelendiğinde öne çıkan tanım çerçevesi şunlardan oluşmaktadır;

1)            Kendi kendine yardım ve işbirliği ilkesi,

2)            Değişmekte olan toplum yapısı,

3)            Toplum içindeki kişi, aile, grup ve topluluklar,

4)            Gereksinimlerin karşılanması,

5)            Sorunların çözülebilmesi,

6)            Çevreleriyle karşılıklı uyumlarına yardım etmek,

7)            İnsan kaynaklarıyla, sosyal ve ekonomik koşulların korunması ve         geliştirilmesini sağlamak,

8)            Kendine özgü bilimsel teknik ve metotlar,

9)            İnsan ilişkilerindeki becerilere dayanma,

10)       Düzenli çalışmaları kapsama,

11)        Bir meslek olma.

Cılga yukarıda verilen tanıma ilişkin boyutları şu şekilde irdelemiştir: Kendi kendine yardım ve işbirliği ilkesinin gelişen yeni yaklaşımlarla desteklenmesi gereklidir. Bu alanda yeni ilkeler ‘insan hakları’ ve çocuk hakları’ çerçevesinde düşünülebilir. Mesleğin birey odaklı kavramlaştırmaları aşarak toplumsal düzeyde ‘katılımcı olmaya’, ‘dayanışmaya’, ‘demokratik değer, tutum ve davranmışlar’ çağdaş açılımı ile ele alan boyutlar belirlemek önem kazanır.

Bilim olarak Sosyal Hizmet

Bilim olarak sosyal hizmet ; insanın ve toplumun değişme gelişmesinin dinamiği ve yasaları konusunda gelişme düşüncesi ve bilgisi ile insanın toplumsal etkililiğini geliştirme yaklaşımı, yöntemi ve uygulaması konularında bilgi üreten bir bilim dalıdır. (Cılga 2004)

Tanımın içerdiği boyutlar;

1)   İnsanın ve toplumun değişme gelişmesinin dinamiği ve yasalar,

2)   Gelişme düşüncesi ve bilgisi,

3)   İnsanın toplumsal etkililiğini geliştirme yaklaşımı, yöntemi ve uygulaması,

4)   Bilim dalı olma nitelikleridir.

İnsanın ve toplumun gelişmesi düşüncesi, gelişmenin bilgisi, gelişme yaklaşımı gelişme yöntem ve teknikleri ile uygulamaları konularında bilgi üretmek sosyal hizmetin bilimsel işlevini oluşturur( Cılga, 2004).

Kongar’a göre Disiplin Olarak Sosyal Hizmetin İlkeleri Şunlardır:

1)Sosyal çalışma disiplininin konusu bireysel ve toplumsal çelişkilerin sonucu olan sorunlardır. 2)Bu sorunlar mevcut çelişkileri ortadan kaldırılmasıyla çözülebilir. 3) Bu çelişkilerin çözümü birey, grup, toplum düzeyinde gelişmeler yaratmakla olanaklıdır. 4) Sosyal çalışma bu değişimleri gerçekleştirecek çeşitli teknikler geliştirir. 5)Bu teknikler gerek toplumsal ve bireysel planda psikoloji, sosyal psikoloji, sosyoloji gibi yan disiplinlerin biriktirdiği bilgilerle desteklenir.

Sosyal çalışmayı bu disiplinlerden 3 temel nokta ayırır: Birinci nokta sosyal çalışmanın sorun çözmeye yönelmiş olmasıdır. Sosyal çalışmanın konusunu bireysel ve toplumsal sorunlar meydana getirir. İkinci nokta sosyal çalışmanın uygulamalı niteliğidir. Uygulamadaki amaç, değişme yoluyla bireysel ya da toplumsal sorunların çözümüne yardımcı olmaktır. Üçüncü nokta sosyal çalışmanın insanı tüm olarak ele almasıdır. Sosyal çalışma insanı tüm cepheleriyle beraber ve sorunları açısından ele alır (Kongar,1972).

Sosyal hizmetin bilimsel temeli üç çeşit bilgiden oluşur. a) Denenmiş bilgi, b) Denenmiş bilgi haline geçişi gerektiren teorik bilgi ve c) Teorik bilgiye ve daha sonra denenmiş bilgiye geçişi gerektiren farazi bilgi (veya pratik bilgi) dir.

 

 

Meslek olarak Sosyal Hizmet

Sosyal çalışma, bireylere tek başlarına ya da gruplar içinde toplumsal ve bireysel tatmin ve bağımsızlık elde edebilmeleri için yardım eden; insan ilişkileri hakkındaki bilimsel bilgi ve becerilere dayalı olan bir meslektir (Friedlander, 1965; akt: Kongar,1972).

Meslek olarak sosyal hizmet; demokratik toplumda insanın ve toplumun gelişmesine, temel hak ve özgürlükleri, sosyal ve ekonomik hakları doğrultusunda yaşam kalitesinin yükseltilmesine, toplumsal etkileşim mekanizmalarını harekete geçirecek bilimsel yaklaşım, yöntem ve tekniklerle yardımcı olan bir meslektir.

1)           Tanımın içerdiği boyutlar:

2)           Demokratik toplum

3)           İnsanın ve toplumun gelişmesi

4)           Temel hak ve özgürlükler

5)           Sosyal ve ekonomik haklar

6)           Siyasal ve katılım hakları

7)           Yaşam kalitesinin yükseltilmesi

8)           Toplumsal etkileşim mekanizmalarının harekete geçirilmesi

9)           Bilimsel yaklaşım, yöntem ve tekniklerle yardımcı olma

10)       Bir meslek olma nitelikleridir. ( Cılga 2004)

Bireyin karar verme özgürlüğünü kendi yararına kullanması açısından bilinçlenmesinde ve yaşadığı çevrenin değişen sosyo-ekonomik koşullarına ve normatif sisteme uyum sağlayarak toplumda verimli bir unsur olması yönünden gerekli olan değişmenin yaratılmasında müdahale edebilecek bilgi, yöntem ve becerilere sahip ve hatta bu tür bir müdahaleye yetkisi olan bir meslektir. (Kut, 1988)

Sema Kut’a göre mesleğin temel unsurları arasında bilgi temeli ve değer sitemi kavramlaştırmasına yer vermektedir. Bilgi, teori, ilke kavramlarını açıklayan Kut , mesleğin bilgisi üzerinde durmakta insana hizmet eden üç düzeyde gelişmiş bilgisinin olduğunu ve bunların genel insan teorisi, mesleğin uygulama teorisi ve özel işlevsel usullere ilişkin bilgi olduğunu belirtmektedir. [5]

İşlevsellik alanı sosyal gelişme ve değişme ile birlikte içinde bulundukları koşullar nedeniyle sosyal ve psikolojik çeşitli sıkıntı ve gereksinim içinde olan ya da olması ihtimali gözüken birey, aile, grup ve topluma bu konumlarından uzaklaşacak mesleki yardımı; araştıran, planlayan, olası çözüm yollarını belirleyen ve bu sorunlardan kurtulmalarına ilişkin mesleki teknik ve yöntemleri uygulayan sosyal hizmet, aynı sistemlere müdahale eden diğer mesleki ve bilimsel uygulamalardan farklı olmasıyla özel bir ihtisas alanını oluşturmaktadır.[6]

Sosyal Hizmet Mesleği genellikle, insanlar için problem yaratan, insanın işlevselliğini aksatan, yaşamın zenginleşmesini engelleyen çevresel faktörlerle ilgilenir (Kut, 1988,27; akt Özdemir 2000, 103).

Sosyal hizmet mesleği, bireyin toplumsal işlevselliğini yerine getirmesinde tıkanıklıklar olduğunda bunları ortadan kaldırmak ve bireyi topluma tekrar kazandırmak amacıyla mesleki müdahalede bulunmaktır. Bunun için gerekli olan toplumsal kaynakları, mevcut ihtiyaç veya soruna yönelik olarak kullanarak amacına ulaşmaktadır. Koruyucu-önleyici, eğitici-destekleyici ve tedavi-rehabilite edici yönde çalışmalarda bulunmaktadır. [7]

Sosyal çalışmanın meslek olarak niteliklerini sosyal hizmetin değer, amaç, yaptırım, bilgi, yöntem birliği meydana getirir (Kongar,1972).

Sosyal çalışma; 1) insanın doğayla ve insanla olan çelişkilerinin çözümüne yardım etmeyi amaçlayan, 2) bu yardımı birey, grup, toplum düzeyinde gerçekleştirmeye çalışan, 3) sosyal hizmetler, sosyal refah ve sosyal güvenlik alanlarında sorunlara ilişkin etkinlik gösteren, 4) insan, toplum, sosyal çalışma ve hizmet programları hakkındaki bilgilerle değişme açısından eğitilmiş ve 5) mesleki ahlak kurallarına uyan uygulayıcılar ve bunların yardımcılarının meydana getirdiği bir kadroya sahip bir meslektir (Kongar,1972,s.42).

Sosyal Hizmetin En Genel Tanımı

İnsanın toplumun özgürleşmesine yardımcı olarak, özgür birey, örgütlü toplum ve demokratik sosyal hukuk devletinin gelişmesine çaba gösteren, bilimsel ve teknolojik gelişmeler doğrultusunda demokratik toplum düzeninin oluşması için insan haklarına dayalı anlayışlarla hareket eden gelişme,barış ve katılım ilkeleri çerçevesinde bireyin ve toplumun gelişip değişmesi için eşitsizliklerin, adaletsizliklerin ve çelişkilerin giderilmesi, ekonomik gelişmelerle sosyal gelişmelerin uyum içinde oluşması, toplumun ve insanların yaşam kalitesinin yükseltilmesi için çaba gösteren, insanca gelişme olanaklarını sürdürülebilir kalkınma anlayışı doğrultusunda iyileştiren, insan, toplum ile gelişme ve değişme hareketlilikleri konularında yapısal, bütüncü, disiplinler arası ve sorun alanları çeşitliliğinde politika, plan ve program geliştirme ile çözüm stratejilerini uygulama alanlarında bilgi üreten bir bilim dalı; yukarıda belirtilen konularda mesleki felsefe, ahlak ve uygulama ilkeleri çerçevesinde topluma ve insana yardımcı olmak için gerekli kurumsal ve uygulamalı olarak eğitilmiş araştırmacı, sosyal bilimci niteliklerine sahip ilişki ve etkileşim odağında yetişmiş elemanlar yoluyla hizmet üreten bir meslektir.[8]

Sosyal Hizmetin Nitelikleri

Genelci Sosyal Hizmetin Temel Özellikleri

Kut  sosyal hizmetin bazı ayırt edici özelliklerini şu şekilde belirlemiştir:

1)           Sosyal hizmetin odağı insan, çevre, davranış faktörlerini ele alan bireyin bütünlüğüdür.

2)           Davranışın biçimlenmesi ve etkilenmesinde ailenin önemini vurgular.

3)           Bireylere problemlerini çözümlemek için yardım edilirken toplum kaynaklarının kullanımı çok önemlidir.

4)           Sosyal hizmetin eğitiminde ve uygulamasında kalifiye sosyal hizmet uzmanları yeni başlayanlara mesleki bilgi ve yeteneklerinin gelişmesini gerçekleştirmek amacıyla süpervizyon verirler.

5)           Sosyal hizmetin sınıf içi ve pratik çalışmanın el ele yürüdüğü, kendine özgü bir eğitimi vardır.

6)           İlişki sosyal hizmet sürecinin anahtarıdır. Mülakatla ilgili olan her şey önemlidir. Fakat her şeyden önemli olan uzman ile müracaatçı arasındaki duygudur. Uzman müracaatçıyı sorunu ile yüz yüze getirerek sorununu çözmesine yardımcı olur.

7)           Sosyal hizmetin psikiyatrik kavram oryantasyonu vardır ve insanı anlamaya çok önem verir.

8)           Sosyal hizmette sosyal kavramı, sosyal integrasyon ve bunun sonucu olan sosyal işlevsellik ve davranış bozukluğuna ağırlık verir.

9)           Sosyal hizmet sosyal problem ve insan davranışlarının çoğunun büyük ölçüde sosyal kurumlarla ilgili olduğunu kabul eder.

10)       Sosyal hizmet uzmanları çoğunlukla hizmet kurumlarında görevlendirilmişlerdir.

11)       Sosyal hizmetin temel amacı, bireyin ya da toplumun kendi kendine yardım etmesini sağlamaktır. Sosyal hizmet çoğunlukla insanların egolarının güçlü olduğunu kabul eder; bireylerin sorunlarını ortaya koyabildikleri ve bunların ne olduğunu anladıkları ölçüde sorunlarına çözüm bulabilirler. Sosyal hizmet arzu edilen değişiklikleri gerçekleştirmek için bireyin ve toplumun güçleri üzerinde durur ve bu güçleri sorunun çözümlenmesinde kullanır.

12)       Sosyal hizmet uzmanı özellikle hizmet ve faaliyetlerinde koordinasyonu sağlamak amacıyla ekip yaklaşımının gelişmesinde ve kullanılmasında etkilidir (Kut, 1988).

Sosyal Hizmetin Genel İlkeleri

 

Cılga  sosyal hizmetin evrensel niteliklerini belirleyerek sosyal hizmeti açıklamıştır:

1)           Sosyal çalışma, insan- toplum ve onların sorunları üzerinde odaklaşır. İnsanların diğer insanlar ve doğa ile olan ilişkilerinde oluşan sorunları gidermeye yönelik etkinliklere yardımcı olmak amacındadır,

2)           Sosyal çalışma, sorunu yaşayan insana ve topluma yardımcı olur. İnsanın ve toplumun yönlendirilmesini temel hedef alır,

3)           Sosyal çalışmanın yardımcı olma çabası, insanla ve toplumla çalışmayı gerektiren bunun için gerekli bilgi yöntem ve teknikleri içeren mesleksel bir faaliyettir,

4)           Sosyal çalışmanın yardım çabası, felsefi ve bilimsel değerlerle iç içe gelişen temel değerlere dayanır.

 

Toplam 3 yorum yapıldı, ortalama beğeni << Bir önceki sayfa  |  Bir sonraki sayfa >>
tebrikler 22-06-2006
GÜZEL BİR MAKALE<BR>TEBRİKLER
[ Yorumu yapanı görmek için üye girişi yapınız ]
Yorumu değerlendirin
Kötü Normal İyi
 
iyi 06-06-2006
mesleki acidan iyi bir tanitim
[ Yorumu yapanı görmek için üye girişi yapınız ]
Yorumu değerlendirin
Kötü Normal İyi
 
sosyal hizmet mesleği nedir 15-03-2006
gerçekten Sosyak hizmet mesleği her ne kadar ülkemizde önemi tam olarak bilinmese de kendimize her konuda örnek aldığımız Avrupa'da çok değer verilen bir meslek olduğunu görüyoruz. <BR>Şu soruyu sormak istiyorum... <BR>Sosyal Hizmet Mesleği bir sanat mıdır?. <BR>Bence sosyal hizmet mesleği bir sanattır. Bir ressam fırçasını öyle güzel darbelerle hareket ettirmektedir ki ortaya bir şaheser çıkmaktadır. Ancak bu ressam ne yaptığının bilincinde olan bir ressam. Peki ne yaptığını bilmeyen ve ben herşeyi biliyorum diye geçinen birisinin yaptığıise tamamen göz boyamadır. Ben derim ki; Sosyal Hizmet Mesleği gerçekten bir sanaattır. Bu sanatı icra edebilenlerimize ne mutlu. Bunu yapanlar gerçekten ortaya şaheser çıkaran ve önlerinde saygı ile eğilmemiz gereken kişilerdir. Sosyal hizmet mesleğinin ülkemiz şartlarına göre bazı özelliklerinin olması gerektiğini düşünüyorum. Sizce de artık yeterli değil mi?... Dış devletlerden aldığımız onların kültür yapılarına göre hazırlanmış çalışmaları alarak ülkemize uyarlamaya çalışmamız yetmedi mi?...Hep beraber elele verelim ve kendimize özgü kendi kültürümüzü yansıtan kültürümüzün öğelerini içeren çalışmalar yapmanın zamanı gelmedi. Bizden sonrakilere Sosyal Hizmet Mesleği adına kendimize ait bilgiler bırakmanın zamanı gelmedi mi?...Sosyal Hİzmet Mesleği ve Ülkemiz için artık bazı şeyleri yapmanın zamanı gelmedi mi?Bu soruyu kendimize soralım..Artık zamanı gelmedi mi?...
[ Yorumu yapanı görmek için üye girişi yapınız ]
Yorumu değerlendirin
Kötü Normal(1) İyi
%0%100%0
 
Toplam 3 yorum yapıldı, ortalama beğeni << Bir önceki sayfa  |  Bir sonraki sayfa >>

Yorum yaz

Sadece üyelerimiz yorum yazabilir ve yorumları değerlendirebilirler
Yorum yazabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir